Czy ktoś wie to, co wie tylko twoje ciało

Ojciec trafia do szpitala w nocy. Karetka już jedzie, córka siedzi obok niego w salonie i próbuje odpowiedzieć na pytanie dyspozytorki: jakie leki bierze tata na stałe?

Nie wie. Wie, że „coś na serce” i „coś na cukier”, ale nie zna nazw, dawek ani od kiedy je bierze. Biegnie do łazienki, wysypuje z szafki wszystkie opakowania na podłogę i czyta etykiety na głos przez telefon, bo to jedyny sposób, żeby dyspozytorka miała jakiekolwiek dane – klęczy na kafelkach, w piżamie, czytając nazwy substancji czynnych, których nie potrafi wymówić.

Ta scena powtarza się w Polsce częściej, niż mogłoby się wydawać, i będzie się powtarzać coraz częściej. Niemal 70 procent dorosłych Polaków chce, żeby w razie poważnego pogorszenia zdrowia opiekowano się nimi we własnym domu, a nie w placówce ¹. Bank Światowy szacuje, że do 2030 roku, żeby utrzymać obecny poziom opieki nad seniorami, potrzebne będzie 3 miliony nieformalnych opiekunów – córek, synów, partnerów, sąsiadów. To już się dzieje, tylko rzadko nazywamy to po imieniu: ktoś, kogo znasz, prawdopodobnie już teraz dzwoni do przychodni w imieniu rodzica, pilnuje, żeby wykupił leki, jeździ na wizyty – po godzinach swojej własnej pracy, bez żadnego przygotowania do tej roli.

Problem w tym, że rola opiekuna zwykle spada na kogoś nagle, bez przygotowania. Nikt wcześniej nie usiadł i nie powiedział: oto moje leki, oto moje choroby, oto numer do mojego lekarza, oto miejsce, gdzie trzymam wyniki badań. Ta wiedza żyła tylko w głowie jednej osoby – tej, która akurat straciła przytomność, i akurat wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna, staje się kompletnie niedostępna.

Nie chodzi o to, żeby robić z tego formalną procedurę, arkusz kalkulacyjny czy poważną rozmowę „o starości”. Wystarczy jedna rozmowa, raz w roku, przy niedzielnym obiedzie, przy okazji czegoś zupełnie innego: „gdyby coś się działo, oto co musisz wiedzieć o moim zdrowiu”. Piętnaście minut, które później mogą oszczędzić komuś klęczenia na podłodze łazienki w środku nocy.